home »       achtergond »       methoden »       nieuws »       agenda »       login »       contact »       links »       disclaimer »


Beschikbare methoden:


Zoek op trefwoord en klik op 'OK':

OF

Kies een methode en klik op 'OK':


Assertiviteit verwijst naar een adequate manier van opkomen voor jezelf in sociale situaties. Het gaat dan om een aantal vaardigheden die dat ‘opkomen voor jezelf’ vormgeven. Dit hangt dan tevens samen met een versterken van de eigen weerbaarheid, dat wil zeggen in het aangeven van ‘eigen grenzen’. Er bestaan allerlei vormen van groepstrainingen rondom de vraag: hoe en wanneer laat ik op een goede manier zien en horen van wat ik wil en wat ik niet wil? De vaardigheden richten zich op aspecten van ‘het bewust zijn van jezelf’ (de psychische kant die het reflectief vermogen aanspreekt, d.w.z. het goed kunnen terugkijken op en naar jezelf en je eigen handelen), van bewustzijn van wat je wil, of niet wil (wat ik wel of niet belangrijk vind) en van ‘bewust gedragen’ (de praktische kant, gericht op concrete handelingsvaardigheden: wat kan ik wel en niet, of wat hoort wel of niet bij mij, is iets wel of niet iets van mezelf). Trainingen willen ook doelgericht ‘assertief’ gedrag versterken: kom op voor jezelf. Daarbij wordt gewerkt met oefeningen in groepssituaties en praktijksituaties in het alledaagse leven: rollenspel, opdrachten uitvoeren in allerlei verschillende situaties (straat, winkel, bar), denkoefeningen. Er zijn op deze hoofdlijnen verschillende variaties te vinden, afhankelijk van de trainers en de samenstelling van de groep. Het is in deze trainingen mogelijk dat de eigen visie van de persoon op zichzelf verandert en de betrokkene een passender beeld van zichzelf verwerft. Dat betekent vaak ook dat er meer tevredenheid over zichzelf ontstaat en mensen beter in staat zijn hun eigen mening, ervaring, of emoties onder woorden te brengen. Een training kan ook gebruik maken van een ‘dagboek’, als een vorm van opdracht, waarin de betrokkene eigen gedrag registreert: concrete situatie, het eigen handelen en de gevolgen. Uiteindelijk gaat het hierin om het leren herkennen van eigen keuzemomenten. De persoonlijke vaardigheden worden versterkt door steeds eigen ervaringen bespreekbaar te maken, onzekerheden of boosheid onder woorden te brengen, de voorbeelden uit te spelen, contact te maken, te leren luisteren, concrete vragen te stellen, in ‘ik-boodschappen’ te praten, woorden als ‘ik wil…’ of ‘ik kies voor …’, ‘nee’ leren zeggen, kritiek geven en ontvangen, alternatieven te bedenken voor ervaringen van mislukkingen, positieve (complimenten) geven en ontvangen, hulp vragen, ontspanningsoefeningen te doen. In deze vormen komt het er op neer om persoonlijk meer en beter in staat te zijn om regie over jezelf en de situatie te krijgen of te houden. Het vergroten van de eigen regie, als een ervaring van zelf-efficacy, versterkt een positief zelfbeeld en verlaagt het risico van het terecht komen in een voortdurende ondergeschikte rol, of slachtofferschap. Voor mensen met een verstandelijke beperking is het aanbod van dit type trainingen niet zo groot. Veelal is dit via de regionale MEE-instellingen terug te vinden. (Zie ook: sociale vaardigheidstraining).


  • A. Collot D'Escury-Koenings, T. Snaterse & E. Mackaay-Cramer (red.),
    Sociale vaardigheidstrainingen voor kinderen. Indicaties, effecten, knelpunten. Harcourt, Amsterdam, 2001. ISBN: 90 265 1445x
  • J. Schouten,
    Ik ben d’r ook nog. Handleiding voor assertiviteitstraining, Thema – Zaltbommel, 2002. ISBN: 90-5871-091-2